Chống thấm mái bê tông khi xây mới: cần chốt gì trước khi lát hoặc che phủ?

Chốt các mốc phối hợp trước khi lớp chống thấm bị che kín

Bản vẽ và lịch thi công nên xác định người kiểm tra tại ba thời điểm: sau khi hoàn thành nền và chi tiết xuyên, sau khi hoàn thành lớp chống thấm, và trước khi lát hoặc làm lớp bảo vệ. Mỗi mốc cần có ảnh toàn cảnh lẫn ảnh chi tiết để tránh phải suy đoán cấu tạo khi mái đã hoàn thiện.

Nếu đội cơ điện thay đổi vị trí ống, chân đế hoặc phễu sau mốc nghiệm thu, phần chống thấm liên quan phải được mở lại hồ sơ và kiểm tra bổ sung. Đây là cách kiểm soát thay đổi thực tế, vì một lỗ khoan nhỏ sau bàn giao cũng có thể làm mất tính liên tục của cả hệ mái.

Bắt đầu từ cấu tạo mái, không bắt đầu từ tên vật liệu

Mái bê tông nhận trực tiếp mưa, nắng và thay đổi nhiệt độ. Nước thường không đi qua một mặt phẳng bê tông hoàn hảo mà tập trung tại vết nứt, tiếp giáp tường–sàn, phễu thu, ống xuyên mái và mạch ngừng. Vì vậy bản vẽ cần chỉ rõ cao độ, hướng dốc, vị trí thu nước và cách xử lý từng chi tiết trước khi đội thi công bắt đầu.

IBST xem thiết kế kết cấu, lựa chọn vật liệu, biện pháp thi công và nghiệm thu là một chuỗi liên tục. Với nhà xây mới, đây là lợi thế lớn: có thể bố trí chi tiết kín nước ngay từ đầu, thay vì chờ thấm rồi xử lý từng điểm từ mặt dưới.

• Xác định mái có lộ thiên hay được lát/bảo vệ
• Đánh dấu toàn bộ khe, mạch ngừng và lỗ xuyên
• Kiểm tra đường thoát và khả năng bảo trì phễu thu

Giải quyết độ dốc và thoát nước trước khi phủ màng

Lớp chống thấm không thay thế cho hệ thoát nước. Nếu mặt mái tạo túi đọng, phễu đặt cao hoặc đường ống thường xuyên tắc, màng phải chịu nước lâu hơn và các khuyết tật nhỏ dễ bộc lộ. Cần kiểm tra cao độ thực tế sau khi tạo dốc, thử dòng chảy có kiểm soát và sửa vùng đọng trước khi phủ.

Tại TP.HCM, mùa mưa thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 và độ ẩm trung bình cao. Lịch thi công ngoài trời vì thế cần dựa trên dự báo sát giờ, tình trạng khô của nền và yêu cầu trong tài liệu kỹ thuật của đúng hệ vật liệu, không dựa riêng vào tên mùa.

Chọn hệ theo điều kiện sử dụng của mái

Mái và sàn bê tông cốt thép chống nước mưa nằm trong phạm vi tham chiếu của TCVN 5718:1993. Các lựa chọn thường gặp gồm hệ xi măng–polymer, màng bitum và màng lỏng đàn hồi. Mỗi hệ có điều kiện nền, lớp lót, khả năng chịu UV, nước đọng và yêu cầu bảo vệ khác nhau; không nên lấy thông số của một sản phẩm để áp cho cả nhóm.

Nếu mái sẽ lát gạch, cần kiểm tra tính tương thích giữa nền, lớp chống thấm, keo dán và lớp hoàn thiện; TCVN 12692:2020 là một tham chiếu cho vật liệu chống thấm dạng lỏng dưới lớp kết dính dán gạch. Nếu mái lộ thiên, hồ sơ phải nêu rõ khả năng chịu thời tiết và lớp phủ bảo vệ cần thiết.

Thi công chi tiết yếu trước diện rộng

Góc chân tường, phễu thu, cổ ống và khe tiếp giáp cần được làm sạch, sửa rỗ và gia cường theo thiết kế hệ. Màng phải liên tục qua vùng chuyển tiếp; phần vén lên chân tường cần đạt cao độ do thiết kế quy định. Chi tiết phễu phải dẫn nước vào miệng thu mà không tạo mép chặn.

Nền cần loại bỏ bụi, dầu mỡ, vật liệu yếu và được kiểm tra độ ẩm, nhiệt độ bề mặt, điểm sương theo tài liệu sản phẩm. Số lớp, định mức và thời gian chờ là thông số của hệ cụ thể. Trộn linh kiện từ nhiều hệ khi chưa có xác nhận tương thích làm tăng rủi ro bong tách hoặc đóng rắn không đúng.

Nghiệm thu kín nước trước khi che phủ

Sau khi hệ đạt thời gian dưỡng hộ theo thiết kế và tài liệu kỹ thuật, cần kiểm tra tính liên tục, các mép kết thúc, chi tiết phễu, cổ ống và định mức hoặc chiều dày yêu cầu. Thử kín nước phải có kiểm soát và phù hợp cấu tạo; không mặc định một thời lượng ngâm chung cho mọi mái.

Hồ sơ nên lưu ảnh trước–trong–sau, lô vật liệu, điều kiện thời tiết, khu vực thi công và kết quả kiểm tra. Chỉ thi công lớp bảo vệ hoặc hoàn thiện khi phần chống thấm đã được chấp nhận, đồng thời bảo vệ màng khỏi chọc thủng trong các công việc tiếp theo.